ในชั่วชีวิตของคน ๆ หนึ่ง ไม่ใช่เรื่องแปลกเลยที่คนเราจะต้องประสบกับปัญหาทางสุขภาพจิตหรือปัญหาความไม่สบายใจใด ๆ อันเกิดขึ้นได้จากดำเนินชีวิตประจำวัน ไม่ว่าจะเป็นปัญหาความเครียดจากการทำงาน ความไม่ลงรอยและไม่เข้าใจกันในความสัมพันธ์ ความเจ็บป่วยต่าง ๆ ความตึงเครียดของสถานการณ์บ้านเมือง หรือปัญหาอื่นๆ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องในระดับปัจเจกบุคคลหรือในระดับสังคม สิ่งเหล่านี้ล้วนแล้วแต่เป็นประเด็นที่ก่อให้เกิดความทุกข์ใจได้ และเมื่อเป็นเช่นนี้ คนเราจึงต้องการผู้ที่รับฟังเรื่องราวของตนเอง ด้วยหวังว่าเขาจะมีคำตอบของปัญหาให้แก่เรา บ้างก็ได้ผล บ้างก็ไม่ได้ผล แต่แท้จริงแล้ว การให้คำปรึกษาที่ดีจะเป็นการให้คำตอบของปัญหาที่ผู้รับการปรึกษากำลังเผชิญอยู่หรือเปล่า? แล้วผู้ให้คำปรึกษาที่ดีควรมีคุณสมบัติใดบ้าง?

 

1. ผู้ให้คำปรึกษาควรมีความตระหนักรู้ในตนเอง (self-awareness)
ก่อนที่เราจะเข้าใจคนอื่น ผู้ให้คำปรึกษาควรเข้าใจตนเองก่อน (พิชาวีร์ เมฆขยาย, 2562) โดยการสำรวจ เรียนรู้ และตกผลึกอย่างลึกซึ้งเกี่ยวกับความสามารถของตนเอง แรงจูงใจในการทำงาน ทัศนคติของตนเอง รวมถึงความรู้สึกของตนขณะให้การปรึกษาอยู่ จะทำให้เราเกิดความตระหนักรู้ในตนเอง เข้าถึงศักยภาพแห่งตน (self-actualized) และเข้าใจตนเองมากยิ่งขึ้น ซึ่งอาจจะช่วยให้เราเข้าใจ และช่วยเหลือผู้เข้ารับการปรึกษาได้มากยิ่งขึ้น

​

2. ผู้ให้คำปรึกษาควรมีความไวต่อการรับรู้ (sensitivity)
ประเด็นที่ควรมีความไวต่อการรับรู้ ได้แก่ การรับรู้ในประเด็นของวัฒนธรรม อารมณ์ จุดแข็ง-จุดอ่อนของผู้รับการปรึกษารวมถึงแนวทางการจัดการปัญหา เพราะจะช่วยให้ผู้ให้คำปรึกษาจับประเด็นได้ดียิ่งขึ้น สามารถรักษาสมดุลระหว่างเหตุผลกับความรู้สึกได้ (Learning hub, 2018) เกิดความเข้าใจผู้เข้ารับการปรึกษาได้มากขึ้น และสามารถช่วยเหลือได้อย่างเหมาะสม เช่น ประเด็นด้านศาสนา ในบางศาสนาอาจจะมีข้อปฏิบัติหรือข้อห้ามต่าง ๆ ที่เราไม่สามารถจัดการได้ด้วยข้อปฏิบัติของศาสนาเรา เป็นต้น

​

3. ผู้ให้คำปรึกษาควรเปิดใจรับสิ่งต่าง ๆ  (Open-mindedness)
การเปิดใจรับฟังตลอดจนการยอมรับความแตกต่างทั้งด้านการใช้ชีวิต สังคม วัฒนธรรม ความเชื่อ ฐานะทางเศรษฐกิจ รวมถึงพื้นฐานครอบครัว เป็นคุณสมบัติที่สำคัญซึ่งผู้ให้คำปรึกษาไม่ควรยึดติดกับกรอบใดกรอบหนึ่งของตน (พิชาวีร์ เมฆขยาย, 2562) เนื่องจากการช่วยเหลือด้วยวิธีใดวิธีหนึ่งอาจจะไม่ได้เหมาะสมและไม่สามารถใช้ได้กับทุกคน จึงควรพิจารณาเป็นรายบุคคลไป (Learning hub, 2018) หลายครั้งไม่จำเป็นต้องเห็นด้วยกับสิ่งที่ผู้รับการปรึกษาพูด เพียงแต่ต้องเปิดใจรับฟังและชี้ให้เห็นถึงข้อดี-ข้อเสียในประเด็นเหล่านั้น นอกจากนี้ การเปิดใจรับฟังยังจะทำให้ผู้เข้ารับการปรึกษากล้าที่จะพูดเรื่องราวของเขามากขึ้น ไม่กลัวว่าเราจะตัดสินเขา และส่งผลให้เกิดการสื่อสารที่มีประสิทธิภาพและจริงใจมากขึ้น

​

4.ผู้ให้คำปรึกษาควรมีจรรยาบรรณในการให้คำปรึกษา (Ethics)
ในการรักษาความเป็นมืออาชีพ และเพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดต่อผู้เข้ารับการปรึกษา จรรยาบรรณของการให้คำปรึกษาจึงได้ถูกกำหนดขึ้นเพื่อเป็นกรอบแนวทางในการปฏิบัติ เช่น การรักษาความลับโดยไม่เปิดเผยข้อมูลหรือเรื่องราวของผู้เข้ารับการปรึกษาให้ผู้อื่นทราบ หากไม่ได้รับการอนุญาตหรือเป็นคำสั่งศาล (ส่องโสม พึ่งพงศ์ และ ภัทรานุช แสงจันทร์, 2558)  ขณะเดียวกัน หากเราปรึกษาผู้อื่นที่ไม่ใช่ผู้ให้คำปรึกษา ก็จะไม่สามารถแน่ใจได้ว่าเรื่องของเราจะถูกเก็บเป็นความลับหรือไม่ ดังนั้น จรรยาบรรณในการให้คำปรึกษาจึงเป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้การรับการปรึกษาจากผู้ให้คำปรึกษานั้นต่างจากการปรึกษากับคนอื่น ๆ 

​

จากทั้ง 4 ข้อซึ่งถือว่าเป็นส่วนหนึ่งของคุณสมบัติของการเป็นผู้ให้คำปรึกษาที่ดีนั้นจะเห็นได้ว่ามีบางคุณสมบัติที่เราไม่ค่อยได้ใช้ในชีวิตประจำวัน มีความเฉพาะตัว และต้องหมั่นฝึกฝนเป็นประจำ สำหรับใครที่ต้องการเป็นผู้ให้คำปรึกษา ก็ควรสังเกตและทบทวนตัวเองอย่างสม่ำเสมอว่าเรามีคุณสมบัติเหล่านี้ครบถ้วนหรือยัง แล้วถ้ายังขาดคุณสมบัติข้อใดไป เราจะสามารถฝึกฝนตัวเองได้อย่างไรบ้าง ก็ถือเป็นหนึ่งในกระบวนการของการสร้างความตระหนักรู้ในตนเอง (self-awareness) ซึ่งเป็นก้าวเล็ก ๆ ก้าวแรกที่จะทำให้เราสามารถให้คำปรึกษาหรือช่วยเหลือผู้อื่นได้อย่างดียิ่งขึ้น

และสำหรับผู้ที่ต้องการรับคำปรึกษา ในตอนนี้มีหลากหลายช่องทางที่สามารถขอรับคำปรึกษา ไม่ว่าจะเป็นการเข้ารับบริการในสถานพยาบาล ศูนย์สุขภาพจิตใกล้บ้าน หรือทางออนไลน์ สามารถศึกษาข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่นี่
 

อ้างอิง

พิชาวีร์ เมฆขยาย. (2562). 7 คุณสมบัติสำคัญของนักให้คำปรึกษาที่ดี. iSTRONG Mental Health. https://www.istrong.co/single-post/7-qualities-good-counselor

​

ส่องโสม พึ่งพงศ์ และ ภัทรานุช แสงจันทร์. (2558). หลักจรรยาบรรณสำหรับนักจิตวิทยา และมาตรฐานการประพฤติปฏิบัติ ของสมาคมจิตวิทยาอเมริกัน. http://psy.slc.ac.th/img/psy/file/ac/psy1.pdf

​

สุชญา สีหะวงษ์. (ม.ป.ป.). การให้คำปรึกษา (Counseling). สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 10 จังหวัดอุบลราชธานี. http://person.ddc.moph.go.th/hrd/images/DATA/22.counselling.pdf

​

Jansomrag, J. (2020, February 14). เศร้าแล้วไปไหน?: รวมลิสต์ 16 แหล่งพบนักจิตวิทยาทั้งออนไลน์และออฟไลน์. https://jomtianjansomrag.medium.com/เศร้าแล้วไปไหน-รวมลิสต์-16-แหล่งพบนักจิตวิทยาทั้งออนไลน์และออฟไลน์-148ac0b4d60c

​

Learning Hub. (2018). 15 ข้อที่คุณควรรู้ ก่อนจะให้คำปรึกษาใคร. https://learninghubthailand.com/15-things-should-know-first-who-will-advise/